Câu hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” vẫn luôn là chủ đề khiến nhiều người bối rối, đặc biệt là sinh viên mới ra trường hoặc những ai đang tìm hiểu về ngành nghề này. Thật thú vị ở chỗ, hai khái niệm này luôn song hành với nhau trong môi trường doanh nghiệp. Có nơi dùng từ “sale” để gọi chung toàn bộ phòng kinh doanh. Có nơi lại phân tách cực kỳ rõ ràng giữa sale và phát triển kinh doanh. Điều đó khiến không ít người cảm thấy mông lung khi tìm hiểu nghề nghiệp hoặc ứng tuyển công việc.
Vậy bản chất thực sự ra sao? Liệu hai vị trí này là một hay hoàn toàn khác nhau? Muốn hiểu rõ điều đó, chúng ta cần cùng tin tức tổng hợp bóc tách từng lớp khái niệm thay vì chỉ nhìn vào tên gọi bên ngoài.
Sale là gì?
Trước khi trả lời câu hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không”, cần hiểu đúng bản chất của nghề sale.
Sale, hiểu đơn giản nhất, là bán hàng. Đây là vị trí trực tiếp tiếp cận khách hàng để tư vấn sản phẩm hoặc dịch vụ, sau đó thuyết phục khách hàng mua hàng nhằm tạo ra doanh thu cho công ty. Nếu ví doanh nghiệp như một cỗ máy vận hành, thì sale chính là bộ phận giúp cỗ máy đó tạo ra dòng tiền liên tục.
Một nhân viên sales thường làm các công việc như:
-
Tìm kiếm khách hàng tiềm năng
-
Gọi điện tư vấn
-
Gặp mặt khách hàng
-
Đàm phán giá cả
-
Chốt hợp đồng
-
Chăm sóc khách sau bán
Nghề sale nổi tiếng vì áp lực doanh số cực lớn. KPI luôn là thứ đeo bám họ mỗi ngày. Có tháng đạt doanh số thì tinh thần hừng hực, nhưng cũng có tháng áp lực đến mức mất ngủ vì chưa chốt được đơn nào.
Tuy nhiên, đây cũng là công việc có khả năng tạo thu nhập rất cao. Những ngành như bất động sản, ô tô, bảo hiểm hoặc tài chính thường có mức hoa hồng hấp dẫn đến mức nhiều người chấp nhận theo nghề dù áp lực không hề nhỏ.
Nhân viên kinh doanh là gì?
Sau khi hiểu sale là gì, chúng ta sẽ dễ nhìn rõ hơn câu chuyện “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” dưới góc nhìn thực tế.
Nhân viên kinh doanh gọi là gì? Đây không chỉ đơn thuần là người bán hàng. Đây là khái niệm bao quát hơn, liên quan đến việc phát triển hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong dài hạn.
Công việc của nhân viên kinh doanh là gì? Ngoài chuyện bán sản phẩm, người làm kinh doanh còn tham gia vào:
-
Nghiên cứu thị trường
-
Tìm kiếm cơ hội phát triển
-
Mở rộng hệ thống phân phối
-
Xây dựng quan hệ đối tác
-
Phân tích đối thủ cạnh tranh
-
Đề xuất chiến lược tăng trưởng
Nếu sale tập trung vào việc “bán được hàng hôm nay”, thì nhân viên kinh doanh lại hướng đến việc “làm sao để công ty phát triển mạnh hơn trong tương lai”.
Đây cũng là lý do vì sao nhiều doanh nghiệp lớn tách riêng bộ phận sales và bộ phận business development thay vì gộp chung như các công ty nhỏ.
Vậy nhân viên kinh doanh có phải là sale không?
Theo trang tin tức, câu trả lời chính xác nhất cho vấn đề “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” là: Có liên quan chặt chẽ nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Nhân viên kinh doanh và sale khác nhau như thế nào? Sale thực chất là một phần nằm trong hoạt động kinh doanh. Nói cách khác, kinh doanh là một bức tranh lớn, còn sale là một mảnh ghép cực kỳ quan trọng trong bức tranh đó.
Không có sale, công ty rất khó tạo ra doanh thu. Nhưng nếu chỉ có sale mà không có chiến lược kinh doanh bài bản, doanh nghiệp cũng khó phát triển bền vững.
Vì vậy, khi ai đó hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không”, đáp án sẽ phụ thuộc rất nhiều vào quy mô và cách vận hành của từng doanh nghiệp.
Vì sao nhiều người luôn nhầm lẫn hai khái niệm này?
Thực tế, việc đánh đồng hai vị trí không phải ngẫu nhiên. Có rất nhiều điểm giống nhau khiến người ngoài khó phân biệt.
Cùng hướng đến doanh thu
Dù làm sale hay làm kinh doanh, mục tiêu cuối cùng vẫn là giúp doanh nghiệp kiếm tiền. Một bên tạo doanh thu trực tiếp, bên còn lại xây dựng nền tảng để doanh thu tăng trưởng lâu dài.
Đó cũng là lý do nhiều người mặc định rằng “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” chỉ là câu hỏi mang tính hình thức, bởi kết quả cuối cùng đều liên quan đến tiền và khách hàng.
Đều phải giao tiếp giỏi
Cả hai công việc đều yêu cầu kỹ năng giao tiếp rất tốt. Bạn phải biết cách lắng nghe, hiểu nhu cầu khách hàng và thuyết phục người khác đồng ý với giải pháp mà mình đưa ra.
Tuy nhiên, sale thường giao tiếp để chốt đơn nhanh, còn kinh doanh lại thiên về xây dựng quan hệ lâu dài và hợp tác chiến lược.
Đều có áp lực cao
Không ít người nghĩ rằng chỉ sale mới áp lực KPI. Trên thực tế, nhân viên kinh doanh cũng chịu áp lực lớn không kém.
Họ phải tìm hướng phát triển mới cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường hoặc đạt mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Những áp lực này đôi khi còn nặng nề hơn vì ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược của cả công ty.
Điểm khác biệt quan trọng giữa sale và nhân viên kinh doanh
Muốn hiểu sâu hơn câu chuyện nhân viên kinh doanh có phải là sale không, cần nhìn vào sự khác biệt trong công việc thực tế.
Sale thiên về kết quả ngắn hạn
Một nhân viên sale thường tập trung vào:
-
Chốt đơn
-
Đạt doanh số tháng
-
Tăng tỷ lệ chuyển đổi khách hàng
-
Hoàn thành KPI
Mọi hiệu quả công việc đều được đo bằng những con số rất cụ thể.
Ví dụ:
-
Tháng này bán được bao nhiêu hợp đồng?
-
Doanh thu đạt bao nhiêu phần trăm?
-
Tỷ lệ chốt sale thế nào?
Đây là công việc đòi hỏi tốc độ, sự linh hoạt và khả năng chịu áp lực cực cao.
Nhân viên kinh doanh thiên về chiến lược
Trong khi đó, nhân viên kinh doanh lại tập trung vào:
-
Phát triển thị trường
-
Xây dựng hệ thống phân phối
-
Tìm kiếm đối tác
-
Phân tích dữ liệu thị trường
-
Xây dựng chiến lược tăng trưởng
Kết quả của họ thường không thể thấy ngay sau vài ngày hoặc vài tuần mà cần thời gian dài hơn để đánh giá.
Khi nào hai công việc này gần như là một?
Một trong những lý do khiến câu hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” luôn gây tranh cãi là vì ở nhiều công ty nhỏ, hai vai trò này gần như trùng nhau hoàn toàn.
Tại startup hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhân sự thường không đủ để phân chia quá chuyên sâu. Một người có thể vừa:
-
Tìm khách hàng
-
Gọi điện tư vấn
-
Chạy thị trường
-
Đàm phán hợp đồng
-
Chăm sóc khách hàng
-
Lập kế hoạch kinh doanh
Nói cách khác, họ vừa làm sale vừa làm phát triển kinh doanh cùng lúc.
Môi trường này cực kỳ áp lực nhưng cũng giúp người làm học được nhiều kỹ năng thực chiến trong thời gian ngắn.
Khi nào hai vị trí được tách riêng?
Ở các tập đoàn lớn, mọi thứ sẽ khác hoàn toàn. Đây cũng là lúc câu hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” có đáp án rõ ràng nhất.
Lúc này:
-
Sales chỉ tập trung bán hàng
-
Business development tập trung phát triển chiến lược
Ví dụ:
-
Bộ phận sales sẽ tìm cách bán sản phẩm cho khách hàng hiện tại
-
Bộ phận phát triển kinh doanh sẽ tìm đối tác lớn, mở rộng thị trường hoặc xây dựng hệ thống phân phối mới
Hai bộ phận phối hợp với nhau nhưng nhiệm vụ hoàn toàn khác biệt.
Kết luận
Sau tất cả, câu hỏi “nhân viên kinh doanh có phải là sale không” thật ra không có đáp án tuyệt đối đúng cho mọi trường hợp. Ở nhiều công ty nhỏ, hai vị trí này gần như là một. Nhưng tại các doanh nghiệp lớn, sale chỉ là một phần nằm trong hoạt động kinh doanh rộng hơn rất nhiều.
Khi hiểu rõ, bạn sẽ không còn cảm thấy mơ hồ mỗi khi nghe ai hỏi về nghề nghiệp của mình. Và dù là sale hay nhân viên kinh doanh, đây vẫn luôn là những vị trí giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong sự phát